مذهبی

بي حجابي و بدحجابي، زوال اخلاقي وانحطاط اجتماعي

پايه واساس صفات عالي و رفتار انسان ، تنها ايمان ديني وتوحيدي است . بر اين اساس ،تأثير بي بند و باري هاي اجتماعي مانند خودنمايي و بدحجابي زنان جامعه که بسياري از آنها درحقيقت ، بي حجابي است، درتضعيف و سقوط عفت واخلاق نيکو، امري بديهي و روشن است؛ چرا که چشم و گوش وديگر اعضا، پل ارتباطي روح ما با جهان بيرون از ماست و اين يک حقيقت است:«که هرچه ديده بيند، دل کند ياد».
از اين رو، اگر درجامعه امور مربوط به عفاف و حيا رعايت نشود .فضاي معنوي ، جاي خود را به فضاي خودنمايي وشعله ور ساختن غرايز شهواني بدهد و بذر شهوت را در دل هاي جوانان و نوجوانان بروياند، فکر افراد جامعه به ويژه جوانان بدون همسر، از امور حياتي و ارزشي، به سمت شهوت ها کشيده مي شود.ازخداي خود که همواره حاضر و ناظر بر اعمال نيک و بد است، غافل مي مانند و زندگي موقت دنيا را برزندگاني حقيقي که آخرت است، مقدم مي دارند و به وادي وحشتناک روابط غير انساني وغير اخلاقي و شهوت هاي نامشروع کشيده مي شوند.
براين اساس، يگانه اساس ومبناي فضايل انساني- ايمان به خدا و قيامت- به دست فراموشي سپرده مي شود و در نتيجه،خطرهاي بزرگي فرد و جامعه را تهديد خواهد کرد که برخي از آنها عبارتند از:صفات پسنديده جاي خود را به صفات رذيله وناپسند مي دهند؛ اعمال ورفتار ناشايست مانند ستم، جنايت، خيانت، خشونت، فساد، بزهکاري، نا امني ومانند آن در جامعه افزايش مي يابد؛ استعداد اخلاقي و فضيلت خواهي فرزندان شکوفا نمي شود. چه بسا زنده به گور مي شوند و رفتارهاي ناسازگارانه و بزهکارانه در آنها رواج مي يابد.
درچنين شرايطي، آتش اين فتنه ها و خطرها، دامن خود زنان آسيب زا را نيز فرا خواهد گرفت و خود و خانواده آنان نيز در اين آتش خواهند سوخت، چنان که بسياري ازآنها گرفتار شدند. چه بسا دختراني که مورد تجاوز به عنف قرارگرفتند يا گرسنگان شهوت آنان را اغفال کردند و چه بسيار زنان خودنمايي که استعدادهاي عالي و اخلاقي خويش را مختل يا تباه ساختند و بر اثر تحول اخلاقي آنها يا همسرانشان يا فرزندانشان، زندگي شيرين آنها به دوزخ سوزان تبديل شد.
بر اين اساس، ديگر افراد جامعه نيز بايد منتظر باشند روزي قانون عکس العمل، دامن آنها را فرا گيرد. در آتش عقوبت رفتار خويش گرفتار شوند؛ مگر اينکه تا دير نشده، بيدار شوند و با توبه، گذشته خود را جبران کنند که خداوند، آمرزنده و با اهل ايمان، مهربان است:«والله غفور رحيم»(توبه:27)(1).

حيا مهم است يا حجاب؟

زنان با حيا كساني هستند كه با پوشش كامل خود از نمايش بدن، موهاي سر و زينت‌هاي خود شرم مي‌ورزند. پاكي قلب زنان خودنما به سخن ستمكاري شبيه است كه لاف ترحم بلند كرده است. زناني كه اسرار زيبايي‌هاي جسماني خود را به نمايش گذارده‌اند ، پرده بين خود و خدا را دريده‌اند. كامياب كردن چشم‌هاي گرسنه نامحرمان كم‌ترين ساز ش با پاكي و نجابت ندارد و عفيف‌بودن زن بدحجاب از القائات بي‌اعتبار شيطان است. بدحجابي از آفات پاكدامني به شمار مي‌رود و اساساً زنان پاكدامني كه از موقعيت سالم روحي برخوردارند از گناهان جنسي پرهيز دارند و بي‌حجابي يك انحراف جنسي است.  

«خود نمايي»چرا و چگونه؟

انسان موقعيت‌طلب است و همواره مي‌خواهد در ميان مردم از جايگاهي درخور توجه برخوردار باشد. چنين جايگاهي به دو صورت حقيقي و كاذب محقق مي‌شود. موقعيت حقيقي در اثر تحصيل علم و فضايل اخلاقي به دست مي‌آيد ، اما برخي زنان كه فاقد اين ارزش‌ها هستند با نمايش زيبايي‌ها و جاذبه‌هاي طبيعي و ساختگي زنانه خود سعي در جلب توجه ديگران مي‌كنند تا به كمبودهاي باطني خود پاسخ دهند. غافل از آنكه هرگز كسي نمايش زيبايي‌هاي زنانه را دليل بر شخصيت و جايگاه ارزشي او نمي‌گيرد. بي‌حجابي، زن را صاحب فضيلت نمي‌كند بلكه از او عروسكي مي‌سازد كه با رشد و تعالي فاصله‌ها دارد ضمن اينكه موقعيت‌هاي حاصل از تحركات جنسي تنها نزد بيماردلاني به وجود مي‌آيد كه خود كمترين اعتباري ندارند.  

مزايده اي براي زيبايي زنان

دکتر هنري ارزش هاي اخلاقي حجاب و پوشش زن مسلمان را مي ستايد و مي گويد: «من کارشناس مسايل زنان مسلمان نيستم. من زيبايي زنان را دوست دارم، به همين دليل اينجا، انگيزه اي براي دفاع از حجاب ندارم ولي از برخي ارزش هايي که حجاب گوياي آن است دفاع مي کنم.» او اضافه مي کند: « حجاب از نظر من به اين معناست که زن خود را براي همسر و خانواده اش متمرکز کند. تنها کساني هستند که زن مسلمان را بدون حجاب مي بينند ، خانواده او هستند و اين مساله تأکيدي بر ويژه بودن زن مسلمان است.»  

چادر چه ربطي به حجاب دارد؟

برخي مدعي هستند که " چادر، حجاب ديني و مذهبي نيست " . در اين مقاله قصد داريم بدون جانب داري ، به اين بحث پرداخته و پاسخي شايسته ارائه دهيم :دقت و پژوهش در آيه‌ي 59 سوره‌ي احزاب، صحت ادعاي مذکور را مورد ترديد جدي قرار مي‎دهد.

 خداوند در اين آيه خطاب به پيامبرش فرموده است:اي پيغمبر، به زنان و دختران خود و زنان مؤمنان بگو که خويشتن را با چادر خود فرو پوشند، که اين کار براي اين که آنها به عفت و حريت شناخته شوند تا از تعرض و جسارت هوس‎رانان آزار نکشند؛ بر آنان بسيار بهتر است و خدا در حق خلق آمرزنده و مهربان است.

«جلابيب» جمع «جلباب» است و جلباب در کتاب‌هاي لغت معتبر، مثل لسان العرب، صحاح اللغة و معجم الوسيط، به «ملحفه» معنا شده است   وملحفه پوششي گسترده است که زن خود را در آن مي‎پيچد.

حجاب در ملل و اقوام گذشته

 از کتاب مقدّس برمي آيد که در عهد حضرت سليمان عليه السلام زنان علاوه بر پوشش بدن، روبند بر صورت مي انداختند و بر طبق گفته ي قرآن در عهد حضرت سليمان عليه السلام حتي ملکه سبا، که خورشيدپرست بود، پوشش کامل داشت؛ زيرا از آيات مربوط به داستان ملکه سبا چنين به دست مي آيد که وقتي او وارد قصر حضرت سليمان عليه السلام شد و خواست به نزديک تخت او برود، چون حضرت سليمان عليه السلام دستور داده بود کاخ را از سنگي آبگينه فرش نمايند، بلقيس دامنش را بالا کشيد تا هنگام رد شدن خيس نشود.در زمان حضرت ابراهيم عليه السلام نيز حجاب رايج بود. نامزد اسحاق وقتي او را ديد ، برقع بر صورت انداخت.

زنان ايراني در دوره هاي گوناگون، از مادها، هخامنشيان، اشکانيان و سامانيان داراي پوشش بودند.

طبق قراين و شواهد موجود در ايران باستان و در ميان يهود و احتمالاً در هند ، حجاب وجود داشته و از آنچه در قانون اسلام آمده، به مراتب سخت تر بوده است. 

حجاب غير منطقي است؟!

برخي مي گويند حجاب سلب كننده ي حق آزادي زن مي باشد كه از حقوق طبيعي هر انساني است و اين پوشيدگي به نوعي او را محبوس و زنداني مي كند و به حيثيت انساني و عزت او لطمه وارد مي سازد كه بر اساس عقل و منطق هم هيچ كس حق اسير كردن و به بردگي درآوردن ديگري را ندارد.

از نظر اسلام ، آزادي انسان ها در عين محترم بودن در چارچوب دو امر اساسي بايد محدود گردد. مراعات حريم انساني و مراعات مصلحت ديگران (و نه منفعت آنان).

در پاسخ به اين اشكال ابتدا بايد دانست كه تعريف ايشان از آزادي چيست كه حجاب را محدود كننده ي آن مي دانند. به حتم اين تعريف ناظر به عقايد مكاتب غربي است، چرا كه از آن منظر است كه اين انتقاد را مي نمايد. آنان معتقدند آزادي محترم است تا بدانجا كه براي آزادي ديگران محدوديت ايجاد نكند ، يعني حد آزادي مساوي است با آزادي ديگران.

در قرآن مجيد بيش از ده آيه در مورد حجاب و حرمت نگاه به نامحرم وجود دارد.
يکي از اين آيات، آيه 59 سوره احزاب است:« يا ايهاالنبي قل لازواجک و بناتک و نساءالمومنين يدنين عليهن من جلابيبهن ذلک ادني ان يعرفن فلا يوذين و کان الله غفورا رحيما» (اي پيامبر، به زنان و دخترانت و نيز به زنان مومنين بگو خود را بپوشانند تا شناخته نشوند و مورد اذيت قرار نگيرند. و خداوند بخشنده مهربان است.)
جلاب به معناي يک پوشش سراسري است؛ يعني زن بايد همه اندامش پوشيده باشد تا همچون گلي لطيف از دسترس هوسرانان مصون و محفوظ باشد.
در سوره نور آيه 31 نيز مفصلا در مورد حجاب و حرمت نگاه به نامحرمان سخن به ميان آمده است.

مفهوم و ابعاد حجاب در قرآن
حجاب در لغت به معناي مانع، پرده و پوشش آمده است. استعمال اين کلمه، بيش‎تر به معني پرده است. اين کلمه از آن جهت مفهوم پوشش مي‎دهد که پرده، وسيله‎ي پوشش است، ولي هر پوششي حجاب نيست؛ بلکه آن پوششي حجاب ناميده مي‎شود که از طريق پشت پرده واقع شدن صورت ‎گيرد.
حجاب، به معناي پوشش اسلامي بانوان، داراي دو بُعد ايجابي و سلبي است. بُعد ايجابي آن، وجوب پوشش بدن و بُعد سلبي آن، حرام بودن خودنمايي به نامحرم است؛ و اين دو بُعد بايد در کنار يکديگر باشد تا حجاب اسلامي محقق شود؛ گاهي ممکن است بُعد اول باشد، ولي بُعد دوم نباشد، در اين صورت نمي‎توان گفت که حجاب اسلامي محقق شده است.
اگر به معناي عام، هر نوع پوشش و مانع از وصول به گناه را حجاب بناميم، حجاب مي‎تواند اقسام و انواع متفاوتي داشته باشد. يک نوع آن حجاب ذهني، فکري و روحي است؛ مثلاً اعتقاد به معارف اسلامي، مانند توحيد و نبوت، از مصاديق حجاب ذهني، فکري و روحي صحيح است که مي‎تواند از لغزش‎ها و گناه‎هاي روحي و فکري، مثل کفر و شرک جلوگيري نمايد.
علاوه بر اين، در قرآن از انواع ديگر حجاب که در رفتار خارجي انسان تجلي مي‎کند، نام برده شده است؛ مثل حجاب و پوشش در نگاه که مردان و زنان در مواجهه با نامحرم به آن توصيه شده‎اند.

هدف و فلسفه حجاب
هدف اصلي تشريع احکام در اسلام، قرب به خداوند است که به وسيله‌ي تزکيه‌ي نفس و تقوا به دست مي‎آيد:

إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاکُمْ (حجرات؛13) بزرگوار و با افتخارترين شما نزد خدا با تقواترين شماست.

-=هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولاً مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَکِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ إِنْ کانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ؛
اوست خدايي که ميان عرب امّي (قومي که خواندن و نوشتن هم نمي‎دانستند) پيغمبري بزرگوار از همان قوم برانگيخت، تا بر آنان وحي خدا را تلاوت کند و آنها را (از لوث جهل و اخلاق زشت) پاک سازد و کتاب سماوي و حکمت الهي بياموزد؛ با آن که پيش از اين، همه در ورطه‌ي جهالت و گمراهي بودند.=-
از قرآن کريم استفاده مي‎شود که هدف از تشريع حکم الهي، وجوب حجاب اسلامي، دست‌يابي به تزکيه‌ي نفس، طهارت، عفت و پاکدامني است. آياتي هم‎چون:

قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَ يَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذلِکَ أَزْکى لَهُمْ؛ اي رسول ما مردان مؤمن را بگو تا چشم‎ها از نگاه ناروا بپوشند و فروج و اندامشان را محفوظ دارند، که اين بر پاکيزگي جسم و جان ايشان اصلح است.

حجاب چشم

قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ (نور؛30) اي رسول ما به مردان مؤمن بگو تا چشم‎ها را از نگاه ناروا بپوشند.

قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ(نور؛31) اي رسول به زنان مؤمن بگو تا چشم‎ها را از نگاه ناروا بپوشند.

حجاب در گفتار

نوع ديگر حجاب و پوشش قرآني، حجاب گفتاري زنان در مقابل نامحرم است:

فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ(احزاب؛32) پس زنهار نازک و نرم با مردان سخن نگوييد؛ مبادا آن که دلش بيمار (هوا و هوس) است به طمع افتد.

حجاب رفتاري

نوع ديگر حجاب و پوشش قرآني، حجاب رفتاري زنان در مقابل نامحرم است. به زنان دستور داده شده است به گونه‎اي راه نروند که با نشان دادن زينت‎هاي خود باعث جلب توجه نامحرم شوند

وَ لا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ ما يُخْفِينَ مِنْ زِينَتِهِنَّ(نور؛31) و آن طور پاي به زمين نزنند که خلخال و زيور پنهان پاهايشان معلوم شود.

از مجموع مباحث طرح شده به روشني استفاده مي‎شود که مراد از حجاب اسلامي، پوشش و حريم قايل شدن در معاشرت زنان با مردان نامحرم در انحاي مختلف رفتار، مثل نحوه‌ي پوشش، نگاه، ‌حرف زدن و راه ‎رفتن است.
بنابراين، حجاب و پوشش زن نيز به منزله‌ي يک حاجب و مانع در مقابل افراد نامحرم است که قصد نفوذ و تصرف در حريم ناموس ديگران را دارند. همين مفهوم منع و امتناع در ريشه‌ي لغوي عفت نيز وجود دارد؛

حجاب و عفت

دو واژه‌ي «حجاب» و «عفت» در اصل معناي منع و امتناع مشترک‎اند. تفاوتي که بين منع و بازداري حجاب و عفت است، تفاوت بين ظاهر و باطن است؛ يعني منع و بازداري در حجاب مربوط به ظاهر است، ولي منع و بازداري در عفت، مربوط به باطن و درون است؛ چون عفت يک حالت دروني است، ولي با توجه به اين که تأثير ظاهر بر باطن و تأثير باطن بر ظاهر، يکي از ويژگي‌هاي عمومي انسان است؛ بنابراين، بين حجاب و پوشش ظاهري و عفت و بازداري باطني انسان، تأثير و تأثّر متقابل است؛ بدين ترتيب که هرچه حجاب و پوشش ظاهري بيش‌تر و بهتر باشد، اين نوع حجاب در تقويت و پرورش روحيه‌ي باطني و دروني عفت، تأثير بيش‌تري دارد؛ و بالعکس هر چه عفت دروني و باطني بيش‌تر باشد باعث حجاب و پوشش ظاهري بيش‌تر و بهتر در مواجهه با نامحرم مي‎گردد.

حجاب زنان سالمند

قرآن مجيد به شکل ظريفي به اين تأثير و تأثّر اشاره فرموده است. نخست به زنان سالمند اجازه مي‎دهد که بدون قصد تبرّج و خودنمايي، لباس‎هاي رويي خود، مثل چادر را در مقابل نامحرم بردارند، ولي در نهايت مي‎گويد: اگر عفت بورزند، يعني حتي لباس‎هايي مثل چادر را نيز بر ندارند، بهتر است.

وَ الْقَواعِدُ مِنَ النِّساءِ اللاَّتِي لا يَرْجُونَ نِکاحاً فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُناحٌ أَنْ يَضَعْنَ ثِيابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجاتٍ بِزِينَةٍ وَ أَنْ يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَهُنَّ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ.(نور؛60)

علاوه بر رابطه‌ي قبل، بين پوشش ظاهري و عفت باطني، رابطه‌ي علامت و صاحب علامت نيز هست؛ به اين معنا که مقدار حجاب ظاهري، نشانه‎اي از مرحله‌ي خاصي از عفت باطني صاحب حجاب است. البته اين مطلب به اين معنا نيست که هر زني که حجاب و پوشش ظاهري داشت، لزوماً از همه‌ي مراتب عفت و پاکدامني نيز برخوردار است.

آيا حجاب مانع همه بزهکاري هاي اجتماعي است؟

با توجه به همين نکته، پاسخ اين اشکال و شبهه‌ي افرادي که براي ناکارآمد جلوه دادن حجاب و پوشش ظاهري، تخلفات بعضي از زنان با حجاب را بهانه قرار مي‎دهند آشکار مي‎گردد؛ زيرا مشکل اين عده از زنان، ضعف در حجاب باطني و فقدان ايمان و اعتقاد قوي به آثار مثبت حجاب و پوشش ظاهري است و قبلاً گذشت که حجاب اسلامي ابعادي گسترده دارد و يکي از مهم‌ترين و اساسي‏ترين ابعاد آن، حجاب دروني و باطني و ذهني است که فرد را در مواجهه با گناه و فساد، از عقايد و ايمان راسخ دروني برخوردار مي‌کند؛ و اساساً اين حجاب ذهني و عقيدتي، به منزله‎ي سنگ بناي ديگر حجاب‎ها، از جمله حجاب و پوشش ظاهري است؛ زيرا افکار و عقايد انسان، شکل دهنده‌ي رفتارهاي اوست.
البته، همان‎گونه که حجاب و پوشش ظاهري، لزوماً به معناي برخورداري از همه‌ي مراتب عفاف نيست، عفاف بدون رعايت پوشش ظاهري نيز قابل تصور نيست. نمي‎توان زن يا مردي را که عريان يا نيمه عريان در انظار عمومي ظاهر مي‎شود عفيف دانست؛ زيرا گفتيم که پوشش ظاهري يکي از علامت‎ها و نشانه‎هاي عفاف است، و بين مقدار عفاف و حجاب، رابطه‌ي تأثير و تأثّر متقابل وجود دارد. بعضي نيز رابطه‌ي عفاف و حجاب را از نوع رابطه‌ي ريشه و ميوه دانسته‌اند؛ با اين تعبير که حجاب، ميوه‌ي عفاف، و عفاف، ريشه‌ي حجاب است. برخي افراد ممکن است حجاب ظاهري داشته باشند، ولي عفاف و طهارت باطني را در خويش ايجاد نکرده باشند. اين حجاب، تنها پوسته‌ و ظاهري است. از سوي ديگر، افرادي ادعاي عفاف کرده و با تعابيري، مثل «من قلب پاک دارم، خدا با قلب‌ها کار دارد»، خود را سرگرم مي‌کنند؛ چنين انسان‎هايي بايد در قاموس انديشه‌ي خود اين نکته‌ي اساسي را بنگارند که درون پاک، بيروني پاک مي‌پروراند و هرگز قلب پاک، موجب بارور شدن ميوه‌ي ناپاکِ بي‌حجابي نخواهد شد.

چرا حجاب؟

واقعا حجاب مهم است؟ چرا تا این اندازه اسلام بر روی آن تاکید دارد به حدی که ضرورت حجاب مورد اتفاق شیعه و سنی است؟  و چرا برخی کشور های غربی و غیر اسلامی مانند فرانسه و ترکیه نسبت به آن این چنین حساسیت نشان می دهند و برای زنان محجبه محدودیت ایجاد می کنند؟ چرا نسبت به آنان تبعیض  قائل می شوند و انواع فشارها را بر آنها وارد می کنند؟ امروزه نمونه این فشارها را در این کشورها زیاد می بینیم به طور مثال می توان به اخراج پیرزنی از یک بیمارستان در ترکیه اشاره کرد که به علت داشتن همراه محجبه اخراج شد. اهمیت مسئله حجاب تا حدی است که سکولارها در ترکیه روسری را نماد اسلام سیاسی می دانند.

آنها به خوبی متوجه جایگاه زنان و حجاب آنان در عفاف جوامع اسلامی شده اند که به هر صورت در صدد ضربه زدن به آن هستند تا بتوانند از طریق آن به اهداف خود دست پیدا کنند.

بر خلاف ادعای غرب، زن در اسلام از جایگاه والایی برخوردار است، اهمیت مقام زن را در جمله ای زیبا از امام خمینی می شود درک کرد: (( از دامن زن مرد به معراج می رسد.))

با قدری تامل می توان به حقیقت این جمله دست یافت یقینا وقتی زنان جامعه ای خوب و باحیا باشند، مردان آن جامعه نیز از تربیتی صحیح و نیکو بهره مندخواهند بو د و تاثیر زنان بر زندگی مردان انکار ناپذیر است.

غربیان نیز به درستی این سخنان پی بردند و درصدد ضربه زدن به ما هستند، آنها فهمیده اند که از مواردی که می توان با آن به حیا زنان آسیب وارد کرد حجاب آنان است.

اماحجاب

در باب پیدا شدن حجاب نظریات گوناگونی مطرح شده است که غالبا این دلایل برای ظالمانه یا جاهلانه جلوه دادن حجاب بیان شده است. از جمله این دلایل عبارتند از: میل به ریاضت و رهبانیت (ریشه فلسفی)، عدم امنیت و عدالت اجتماعی (ریشه اجتماعی)، پدر شاهی و تسلط مرد بر زن و استثمار نیروی وی در جهت منافع اقتصادی مرد (ریشه اقتصادی)، حسادت و خود خواهی مرد(ریشه اخلاقی) و عادت زنانگی و احساس او به اینکه در خلقت از مرد چیزی کم دارد به علاوه مقررات خشنی که در زمینه پلیدی او و ترک  معاشرت با او در ایام عادت وضع شده است که شهید مطهری در کتاب مسئله حجاب خود به بیان هر یک از این علل می پردازد و ضمن انتقاد به آنها، ثابت می کند که اسلام در فلسفه اجتماعی خود به هیچ یک ازاین جهات نظر نداشته است.

حجاب و پوشش براي بانوان ـ به ويژه حجاب برتر ـ و توجه به تحريم عفاف و حراست آن در زن از اصيل‌ترين سنگر زنان و از مهم­ترين و سودمندترين قانون الزامي آفرينش براي آن­ها در جامعه است. به عبارت روشن­تر، حجاب و پوشش، سنگر سعادت و پيروزي و رستگاري زنان و جامعه است، که اگر اين سنگر آسيب ببيند و يا فرو ريزد، عوامل سعادت، پاک­زيستي و شرافت آن­ها فرو ريزد. مراد از حجاب، پوشش اسلامي است، و مراد از پوشش اسلامي زن به عنوان يکي از احکام وجوبي اسلام، اين است که زن، هنگام معاشرت با مردان، بدن را بپوشاند و به جلوه‌گري و خودنمايي نپردازد. لزوم پوشيدگي زن در برابر مرد بيگانه يکي از مسائل مهم اسلامي است، در خود قرآن کريم دربارۀ اين مطلب تصريح شده است، پوشيدن زن در برابر مرد بيگانه يکي از مظاهر لزوم حريم ميان مردان و زنان اجنبي است، همان­طور که عدم جواز خلوت ميان اجنبي و اجنبيه يکي از مظاهر آن است.

با کمال تأسف دنياي غرب و دنباله­روهاي آنان اين مسئله بسيار مهم اسلامي و اخلاقي را ناديده گرفته، بلکه به عکس با کمال گستاخي بر ضدّ آن، گام برمي‌دارند و آن را عامل تخدير و رکود و واپس‌گرايي دانسته، تا آن­جا که در دانشگاه­هاي خود، دختران داراي پوشش را اخراج مي‌کنند، با اينکه حجاب سنگر حفظ عفّت و معرفت شخصيت زن و جامعه، سنگر حفظ زيبايي و شکوه زن، سنگر حفظ صحيحي ارتباط‌ها و رشته‌هاي اجتماعي، سنگر حفظ اخلاق فردي و اجتماعي، سنگر و دژ خلل­ناپذير براي حفظ مرزها و شيرازه‌هاي روابط مختلف بوده و کيان خانه و خانواده را از هرگونه انحراف و گمراهي، حفظ مي‌کند. /p>

براستي در چه دنياي جاهليتي قرار گرفته‌ايم که دنياي غرب و الگوتراشان غرب­زده، حتّي در کشورهاي اسلامي شکستن چنين سنگر و دژي را علامت ترقّي، رشد و تمدّن مي‌دانند و به عکس حجاب و حفظ حريم عفاف را نشانۀ عقب‌گرد و واپس‌گرايي. دزدان عفّت و غارت­گران استعمار، براي فريب اذهان و وسيلۀ قرار دادن زنان به عنوان يک کالا مي‌خواهند زنان را که نيمي از جامعۀ انساني هستند از همين راه، از درون تهي کنند و با اين کار به تهاجم فرهنگي خود ادامه دهند، آن­ها چنين القاء مي‌کنند که: حجاب سدّي بر سر راه تکامل آن­هاست؛ حجاب، زنان را در زندان زندگي حبس کرده و آن­ها را از تعالي و رشد باز مي‌دارد؛ و حجاب از توسعۀ علمي، فکري، فرهنگي و هنري زنان مي‌کاهد که...

در حالي که حجاب اسلامي آن­گونه پيامدهاي شوم را ندارد، بلکه وسيله و سنگر محکمي براي استواري زندگي بانوان بوده و پشتوانۀ نيرومندي براي آن­ها در راستاي توسعۀ علمي، فکري، فرهنگي و هنري است.

تاريخچۀ حجاب

تاريخ حجاب به آفرينش اولين موجودات روي زمين، يعني آدم و حوا بازگشت مي‌کند و فراز و نشيب‌هاي بي­شمار تاريخ، قدرت بر محو آن را نداشته است. "يا بني آدم قد انزلنا عليکم لباساً ..."، (اي فرزندان آدم براي شما لباس فرو فرستاديم که هم اندام شما را مي‌پوشاند و هم زينت شماست و لباس تقوي بهتر است اين از آيات خداست باشد که متذکر شده پند گيريد)./ سورۀ مبارکۀ اعراف، آيۀ شريفۀ 26

اين آيۀ شريفه بيان­گر اهميت لباس، پوشش، ستر و ساتر از نظر قرآن کريم است.

حجاب از نظر قرآن کريم

اصل وجوب حجاب براي زنان از ضروريات دين اسلام است، و منکر آن در حکم منکر دستورات ضروري اسلام است و کسي که از روي عمد و آگاهي، منکر ضروريات اسلام شود، در حکم کفر است، مگر اينکه معلوم باشد که منکر خدا و يا رسول خدا(ص) نيست.

در قرآن کريم براي وجوب و حدود آن، به چهار آيه که صراحت بر آن دارند، تمسک شده ولي در مورد حفظ عفّت و پاسداري از حريم آن، در قرآن کريم بيش از ده آيه وجود دارد. در آيۀ شريفۀ 30 سورۀ مبارکۀ نور (به عنوان نخستين آيه‌اي که صراحت بر وجوب حجاب دارد) مي‌خوانيم: "و قل للمؤمنات يغضضن من ابصارهنّ و يحفظن فروجهنّ و لايبدين زينتهنّ الا ماظهر منها و ليضربن بخمرهنّ علي جيوبهنّ و لايبدين زينتهنّ الا لبعولتهنّ..." (اي پيامبر به زنان باايمان بگو چشم­هاي خود را (از نامحرم) فرو گيرند و دامان خويش را حفظ کنند و زينت خود را جز آن مقدار که نمايان است ـ آشکار نسازند و اطراف، روسري­هاي خود را بر سينه خود افکنند (تا گردن و سينه با آن پوشيده شود) و زينت خود را آشکار نسازند مگر براي شوهرانشان و ساير افراد محرمشان...)

آثار و فوائد حجاب

1. حجاب و نقش آن در سلامت اجتماع و آرامش رواني:

رعايت حجاب در سلامت و پاکي اجتماع مؤثر است، به علت تأثير زياد آن در استحکام خانواده به عنوان پايه و اساس اجتماع و نيز تأثير آن در ساختن فرزندان با تربيت صحيح و پاک نگه داشتن محيط اجتماع از عوامل تحريک­آميز حيواني.

2. حجاب و نقش آن در مسئوليت‌هاي اجتماعي:

امام خميني ـ قدس سره، در مورد نقش زنان در انقلاب اسلامي مطالب مهمي بيان کرده‌اند که از آن جمله خطاب به آنان چنين مي‌فرمايد: «نقش شما زنان در اين نهضت، از مردها بيش­تر بوده» نيز مي‌فرمايد: «همان­طور که مردها وارد ميدان بودند، بانوان محترم هم وارد بودند، بلکه زحمات اين­ها بيش­تر از مردها بود.»

3. خروج از لشکريان دشمن و ايمني از عذاب الهي و کسب ثواب اخروي:

شيطان از روابط زن و مرد براي به گناه انداختن، استفاده مي‌کند لذا بدحجابي و بي‌حجابي و نيز عدم رعايت اصول شرعي در روابط با نامحرم، شخص را در معرض خشم خدا قرار مي‌دهد.

4. پوشش اسلامي و حفظ نسل از خطر سقوط:

يکي از آثار بي‌حجابي، بي‌بند و باري و روابط نامشروع در ابعاد وسيع است چنانکه در دنياي غرب، به خوبي ديده مي‌شود و آثار نکبت‌بار روابط نامشروع برکسي پوشيده نيست، يکي از آثار، آلوده شدن نسل و به دنبال آن سقط جنين و تولد فرزندان نامشروع و غيرقانوني است که متأسفانه بر اثر عدم رعايت عفّت و پوشش اسلامي، اين آثار روز به روز بيش­تر مي‌شود و آمار نشان مي‌دهد که اين موضوع در کشور‌هايي که پوشش اسلامي رعايت نمي‌شود، به مراتب بيش­تر از جاهايي است که پوشش اسلامي رعايت مي‌شود.

5. مبارزه با نفس:

ميل به خودنمايي و جلوه‌گري به مصالحي در سرشت زن، نهفته است که بايد در مسير درست و هدفي والا به کار گرفته شود. چرا که هيچ گرايشي بدون جهت در جان انسان به وديعت نهاده نشده است. اما اگر اين گرايش، مرزي نداشته باشد و همه جا نمود داشته باشد، فساد آفرين است.

راه­هاي مبارزه با بدحجابي و بي‌حجابي

1. تقويت ايمان و اعتقاد:

اين جملۀ حضرت علي(ع) که فرموده­اند: «المرد بايمانه والمؤمن بعمله» نشان­گر آن است که باورها و ايمان­هاي راسخ عالي‌ترين نقش را در کيفيت زندگاني انسان ايفا مي‌کنند.

2. احياء فرهنگ اصيل اسلامي:

احياء ارزش­هاي اصيل اسلامي و فراخواني زن مسلمان به تعقّل و دريافتن ارزش­ها و آفريدن روح تعهّد و تعهّد نسبت به اين­ها نقش مهمي در اين زمينه خواهد داشت و زن مؤمن بايد به آن­چه اسلام به عنوان ارزش بدان مي‌نگرد، باور داشته باشد و بداند که عظمت و شخصيت او در گرو روح بلند، انديشه والا، قلب پاک و جان پيراسته از آلودگي است که او را به روشي انساني و منشي اسلامي فرا خواهد خواند و بداند تن آرايه بسته و ظاهر فريبنده، هرگز نمايش­گر شخصيت او نيست.

3. شناساندن الگوهاي والا:

کلامي از امام صادق(ع) تأمل برانگيز و قابل توجه است که به زنان دوستي آل علي(ع) را الهام کنيد و به همين مسائل اندک رهايشان کنيد زن اگر حبّ علي را فراگرفت و او را راهبر شناخت و خاندان او را به عنوان الگو پذيرفت و بر راهي رفت که اهل بيت(ع) رفته‌اند و آنان را سرمشق قرار داد، رويين­تن مي‌شود و حضورش در جامعه، دلهره­آفرين نخواهد بود.

مصوبۀ شوراي عالي انقلاب فرهنگي دربارۀ راه­بردهاي گسترش فرهنگ عفاف

1. توسعۀ فرهنگ تأمل و تفکّر در مفاهيم ديني توسط جوانان براي پذيرش دروني و قلبي و عمل به آن­ها.

2. تبيين دائمي جايگاه والا و پرافتخار زنان در اسلام و مقايسۀ آن با ساير مکاتب براي احساس برتري شخصيت زن مسلمان نسبت به زنان ساير مکاتب و پرهيز از روي آوردن به جنبه‌ها و شخصيت‌هاي کاذب.

3. تقويت بنيه اعتقادي، اخلاقي و اصول و مباني تربيت براي والدين، خصوصاً مادران نسبت به امر عفاف و حجاب و ايجاد حساسيت در آن­ها نسبت به آسيب‌هاي ناشي از رعايت نکردن آن براي خود، خانواده و فرزندان.

4. اتخاذ تدابير مناسب براي جذب، تربيت و به کارگيري نيروي انساني شايسته نظير مديران، معلمان و استادان معتقد و عامل به رعايت حجاب و عفاف در کليۀ مراکز اداري و آموزشي.

5. تبيين آموزه‌هاي ديني در خصوص ضرورت رعايت اصول حيا و عفّت متناسب با قابليت‌ها و ويژگي­هاي زنان و مردان و ايجاد تعادل در روابط اجتماعي آن­ها.

6. احيا و ترويج سنّت حسنۀ امر به معروف و نهي از منکر.

7. ارتقاي سطح آگاهي جوانان در زمينۀ ارتباط‌هاي صحيح انساني و اخلاقي بين آن­ها و حفظ حدود عفاف و حجاب در جامعه و خانواده.

8. تبيين فلسفه و پيامدهاي مثبت فرهنگي اجتماعي، رواني و اخلاقي عفاف و حجاب در عرصه‌هاي مختلف زندگي و اثرات منفي عدم رعايت آن در سست کردن بنيان­هاي اخلاقي خانواده و جامعه.

9. تبيين ديدگاه اسلام در خصوص عفاف، پوشش، حجاب و ضرورت بيان فلسفه، احکام و دستاوردهاي مثبت رعايت آن در جامعه، متناسب با شرايط سني جوانان و نوجوانان با شيوه‌هاي جذاب.

10. توجه دادن به رعايت و نيز باور پوشش نه به عنوان يک اجبار اجتماعي بلکه به عنوان يک ارزش انساني، ديني و معنوي و يک باور قلبي جهت مصونيت از زشتي‌ها و آسيب‌هاي اجتماعي.

11. افزايش آگاهي والدين نسبت به رعايت حجاب و عفاف خصوصاً در خانواده و نقش الگويي آنان در اين امر.

12. اهتمام جدّي نهاد خانواده نسبت به تأمين نيازهاي عاطفي و شخصيتي فرزندان به ويژه دختران و تأثير آن در شکل‌گيري هويّت ديني و اجتماعي آن­ها.

13. تبيين نقش عفاف و حجاب در تقويت هويت ملّي و فرهنگي جوانان و تأثير آن بر استقلال فرهنگي و سياسي کشور.

14. تقويت روحيۀ تعادل در جوانان در رويکرد آنان به مُدگرايي و بيان مستدل و منطقي اثرات و پيامدهاي مدگرايي افراطي و پرهيز از تقليد کورکورانه از مُدهاي غربي و تقويت مُدگرايي ملّي.

15. تبيين ريشه‌هاي تاريخي و فرهنگي و نشانه‌هاي روشن از وجود حجاب و پوشش در اديان الهي و جوامع داراي سابقۀ تاريخي و تمدّن فرهنگي.

16. زمينه‌سازي اجتماعي مناسب براي دختران و پسران جهت کشف هدايت و بروز قابليت‌ها و توان­مندي­ها و تأمين مطالبات خود براي جلوگيري از بروز جلوه‌گري­ها مناسب در حيطه فرهنگ عفاف و حجاب.

17. اختصاص بخشي از موضوعات تحقيقاتي به بررسي «زمينه، علل و موانع گسترش فرهنگ عفاف و حجاب در جامعه» و بررسي تأثيرات محصولات فرهنگي کشور بر اين موضوع.

18. تشويق و ترغيب خانواده‌ها و جوانان به ازدواج آسان و آشنا کردن با معيارهاي شرعي انتخاب همسر، حقوق و وظايف يکديگر، تقويت روحيۀ ساده­زيستي و قناعت­پيشگي در زندگي.

19. تقويت هماهنگي بين دستگاه­هاي ذي­ربط در برنامه‌ريزي و تأمين امکانات لازم جهت رفع مشکلات اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي موجود بر سر راه ازدواج جوانان.

20. توسعۀ فعاليت‌هاي بنيادهاي ازدواج به منظور جلب مساعدت دولت و خيرين در امر ازدواج جوانان.

21. ارتقاي مهارت‌هاي فني و حرفه‌اي و توان­مندي­هاي جوانان جهت توسعۀ طرح­هاي خود اشتغالي و آشنايي با بازار کار و زمينه مختلف فعاليت به عنوان زمينه­ساز ازدواج، تشکيل خانواده و نهايتاً توسعۀ فرهنگ عفاف.

22. اهتمام جدّي مراکز فرهنگي و کليه رسانه‌هاي کشور نسبت به ارائه الگوي مطلوب از عفاف و حجاب در محصولات فرهنگي خود (فيلم، سريال، تئاتر و...) و پرهيز از ايجاد تضاد و تناقض براي جوانان در اين امر.

23. جذب، تربيت و به کارگيري نيروي انساني آگاه و عامل به مباني ديني عفاف و حجاب در برنامه‌هاي فرهنگي و تبليغي.

224. جهت­دهي و تقويت امر عفاف و حجاب با استفاده از قابليت‌ها و ظرفيت سازمان‌ها، احزاب، تشکّل‌هاي غيردولتي و هيئت‌هاي مذهبي در کشور.

سارا حقي

كارشناس امور فرهنگي ادارۀ كل تبليغات اسلامي استان اردبيل

مسئول اتحاديه انجمن‌هاي اسلامي دانش‌آموزان كردستان

همايش استاني حجاب و عفاف در سنندج برگزار مي‌شود

خبرگزاري فارس: مسئول اتحاديه انجمن‌هاي اسلامي دانش‌آموزان استان كردستان از برگزاري همايش استاني حجاب و عفاف و نقش آن در سازندگي جامعه در شهرستان سنندج خبر داد

محمد رشيد نريماني امروز در گفتگو با خبرنگار فارس در سنندج اظهار داشت: همايش استاني حجاب و عفاف و نقش آن در سازندگي جامعه 19 اسفند ماه سال‌ جاري در سنندج برگزار مي‌شود.
وي در ادامه افزود: همايش استاني حجاب و عفاف با هدف جايگاه حجاب در بين دانش‌آموزان و نقش سازنده آن در ارتقا مسايل مذهبي، فرهنگي و اجتماعي در جامعه است.
مسئول اتحاديه انجمن‌هاي اسلامي دانش‌آموزان استان كردستان در ادامه اذعان داشت: همايش استاني حجاب و عفاف در دو بخش دانش‌آموزي و معلمان و كاركنان آموزش و پرورش برگزار مي‌شود و تا 18 اسفند ماه سال ‌جاري مي‌توانند مقالات خود را به دبيرخانه همايش در استان ارسال كنند.
نريماني در ادامه اضافه كرد: در سال تحصيلي 88-87 بيش از 8 هزار دانش‌آموز كردستاني به عضويت انجمن‌هاي اسلامي مدرسه‌هاي استان كردستان درآمده‌اند.
وي در ادامه با اشاره به اينكه بيش از 4 هزار نفر از اعضاي اتحاديه انجمن‌هاي اسلامي دانش‌آموزان را دختران تشكيل مي‌دهند، افزود: برپايي همايش استاني حجاب و عفاف مي‌تواند نقش سازنده‌اي را براي بلوغ فكري و اعتقادي دانش‌آموزان داشته باشد.
نريماني در ادامه برگزاري چنين همايش‌هايي را براي ارتقا سطح علمي و آموزشي دانش‌آموزان در مسايل حجاب و عفاف ضروري دانست و بر تقويت برنامه‌هاي اتحاديه انجمن‌هاي اسلامي براي پيشبرد اهداف اين همايش و تقويت باورهاي دانش‌آموزان به ويژه دختران به مسئله حجاب در جامعه تاكيد كرد.
وي در پايان بر نهادينه كردن فرهنگ حجاب و عفاف در جامعه و در بين دانش‌آموزان تاكيد و خاطرنشان كرد: حجاب و عفاف مي‌تواند در رشد بلوغ فكري دانش‌آموزان و در سازندگي جامعه موثر باشد.